20 kościołów w Rzymie, które warto odwiedzić

Nawet jeśli nie interesuje Cię religia, trudno przejść obojętnie obok miejsc, które przez setki lat kształtowały historię Europy, były sceną przełomowych wydarzeń i stały się domem dla dzieł artystów takich jak Michał Anioł, Bernini czy Caravaggio. W tym artykule znajdziesz 20 kościołów w Rzymie, które naprawdę warto odwiedzić. 

1. Bazylika św. Piotra na Watykanie

Bazylika św. Piotra to największy i najważniejszy kościół w Rzymie, a dla wielu osób także punkt obowiązkowy podczas pierwszej wizyty w mieście. Powstała na miejscu, gdzie według tradycji pochowano św. Piotra, jednego z apostołów i pierwszego biskupa Rzymu. Obecna forma bazyliki to efekt kilkudziesięciu lat pracy największych architektów renesansu i baroku, w tym Bramantego, Michała Anioła i Berniniego.

Pierwszą świątynię zbudował tu cesarz Konstantyn Wielki w IV wieku. Obecna bazylika powstała w XVI i XVII wieku, po rozebraniu starszej konstrukcji, co do dziś bywa przedmiotem sporów historyków i konserwatorów. Budowa trwała ponad 120 lat i brało w niej udział wielu architektów, co tłumaczy brak jednorodnej koncepcji od początku do końca. Bazylika nie jest katedrą Rzymu, mimo że często tak się ją postrzega. Funkcję tę pełni Lateran. Świątynia pełniła i nadal pełni rolę głównego kościoła papieskiego podczas najważniejszych uroczystości.

Pod bazyliką znajdują się tzw. Groty Watykańskie z grobami papieży. Je również można zwiedzać. Niektórzy papieże spoczywają w samej bazylice, w tym m.in. św. Jan Paweł II.  

Zwiedzanie Bazyliki św. Piotra jest darmowe, ale trzeba liczyć się z kontrolą bezpieczeństwa i kolejkami. Bazylika znajduje się na Placu św. Piotra w

Watykanie i najlepiej zaplanować jej zwiedzanie wcześnie rano, zanim pojawią się największe tłumy.

2. Bazylika św. Pawła za Murami

Bazylika św. Pawła za Murami to jedna z czterech bazylik papieskich i jednocześnie jedna z tych, które turyści często pomijają. Zupełnie niesłusznie. Świątynia została wzniesiona nad grobem św. Pawła Apostoła i już sama jej historia sprawia, że jest to miejsce wyjątkowe. Pierwsza świątynia powstała w IV wieku, jednak niemal całość spłonęła w XIX wieku.

Obecny wygląd bazyliki to efekt rekonstrukcji, wiernie odtwarzającej pierwotną formę wczesnochrześcijańską. Jest to jedna z nielicznych wielkich bazylik Rzymu, która nie była intensywnie przekształcana w epoce baroku.

Bazylika leży poza dawnymi murami Rzymu, stąd jej nazwa. Dojazd jest prosty — najwygodniej metrem (linia B, stacja Basilica San Paolo). Wstęp

do bazyliki jest darmowy.

3. Bazylika św. Piotra w Okowach

Kościół powstał w V wieku z inicjatywy cesarzowej Licynii Eudoksji. Przechowywane są tu łańcuchy, które według tradycji miały krępować św. Piotra w Jerozolimie i w Rzymie. Relikwia od średniowiecza była celem pielgrzymek.

Bazylika odegrała ważną rolę w propagowaniu kultu św. Piotra jako pierwszego biskupa Rzymu, co miało znaczenie także polityczne w umacnianiu pozycji papiestwa.

Dla większości zwiedzających głównym powodem wizyty jest jednak Mojżesz Michała Anioła — monumentalna rzeźba znajdująca się w kaplicy po prawej stronie od wejścia.

Bazylika znajduje się niedaleko Koloseum i Forum Romanum, dzięki czemu łatwo włączyć ją do spaceru po historycznym centrum Rzymu. Wstęp jest bezpłatny.

4. Bazylika św. Praksedy

Świątynia została wzniesiona w IX wieku za pontyfikatu papieża Paschalisa I, w okresie intensywnego rozwoju chrześcijańskiego Rzymu po upadku cesarstwa zachodniego. Jej budowa była częścią większego programu przenoszenia relikwii męczenników z katakumb do bezpieczniejszych miejsc w mieście. Bazylika stanowi jedno z najważniejszych źródeł wiedzy o sztuce sakralnej okresu karolińskiego w Rzymie.

Najważniejszą częścią bazyliki jest Kaplica św. Zenona, często nazywana „ogrodem rajskim”. Złote mozaiki, bogata symbolika i kameralna przestrzeń sprawiają, że to jedno z najbardziej klimatycznych miejsc wśród rzymskich kościołów.

Bazylika św. Praksedy znajduje się w pobliżu Bazyliki Matki Bożej Większej, więc oba miejsca warto zwiedzić jedno po drugim. Wstęp jest darmowy.

5. Bazylika Matki Bożej Większej

Bazylika Matki Bożej Większej to kolejna bazylika papieska i jeden z najważniejszych kościołów maryjnych w Rzymie. Powstała w V wieku, krótko po soborze efeskim, który oficjalnie potwierdził tytuł Maryi jako Matki Bożej. Była to decyzja o ogromnym znaczeniu teologicznym i politycznym. Świątynia nigdy nie została zniszczona ani gruntownie przebudowana, co czyni ją jednym z najlepiej zachowanych przykładów wczesnochrześcijańskiej architektury sakralnej w Rzymie.

Bazylika jest przestronna, jasna i bardzo dobrze utrzymana. Często odbywają się tu ważne uroczystości kościelne, ale nawet poza nimi można swobodnie zwiedzać wnętrze. Spoczywa tutaj papież Franciszek. W bazylice przechowuje się także relikwie Żłóbka Pana Jezusa. Sufit zdobi złoto przywiezione z Ameryki przez (podobno) Krzysztofa Kolumba i zostało ono podarowane kościołowi przez papieża Aleksandra VI, o którym opowiada m.in. głośny serial Rodzina Borgiów. 

Świątynia znajduje się w pobliżu dworca Termini. Można stąd w 15 minut dojść spacerem pod Koloseum. 

6. Bazylika św. Wawrzyńca za Murami

Bazylika św. Wawrzyńca za Murami to jeden z mniej oczywistych punktów na mapie Rzymu, ale dla osób zainteresowanych historią wczesnego chrześcijaństwa, jest to miejsce bardzo ważne. Świątynia została wzniesiona nad grobem św. Wawrzyńca, jednego z pierwszych męczenników.

Jest to kościół, który pokazuje Rzym mniej turystyczny. Wnętrze jest surowe, miejscami wręcz ascetyczne, a obok bazyliki znajduje się monumentalny cmentarz Campo Verano. Całość robi mocne wrażenie, zupełnie inne niż reprezentacyjne bazyliki w centrum miasta.

Bazylika leży poza ścisłym centrum, ale łatwo do niej dotrzeć komunikacją miejską. Jeśli chcesz zobaczyć kościoły w Rzymie poza utartym szlakiem, to bardzo dobry wybór.

7. Bazylika św. Jana na Lateranie

Bazylika św. Jana na Lateranie to formalnie katedra Rzymu i najważniejsza świątynia katolicka na świecie (wiele osób błędnie zakłada, że jest nią Bazylika św. Piotra). Jest to jedna z czterech bazylik papieskich i miejsce, które przez wieki było centrum życia Kościoła.

Wnętrze jest monumentalne, uporządkowane i bardzo „rzymskie”. Ogromne figury apostołów, potężna nawa główna i bogato zdobiona fasada sprawiają, że trudno przejść obok tej bazyliki obojętnie. Warto również zajrzeć do baptysterium, które znajduje się tuż obok i jest jednym z najstarszych w Rzymie. Po drugiej stronie ulicy znajduje się też kaplica Sancta Sanctorum, w której przechowywane są Święte Schody, po których miał iść Jezus na skazanie w domu Piłata oraz wiele innych bardzo cennych relikwii. 

Bazylika św. Jana na Lateranie leży nieco na uboczu, ale dojazd metrem jest prosty. Możesz wysiąść na stacji San Giovanni przy Murach Aureliana i stąd pójść pieszo w 5 minut. Z kolei spod Lateranu dojdziesz do Circo Massimo albo Koloseum w kolejne 15-20 minut. 

8. Kościół św. Agnieszki w Agonii

Kościół św. Agnieszki w Agonii znajduje się przy Piazza Navona, jednym z najbardziej znanych placów w Rzymie. Świątynia została wzniesiona w miejscu, gdzie według tradycji św. Agnieszka poniosła męczeńską śmierć (dawny stadion Dominicjana).

Zwiedzanie kościoła warto połączyć ze spacerem po Piazza Navona. Za rogiem znajduje się także jedne z najlepszych tiramisu w Rzymie tj. Two Sizes. 

9. Kościół Il Gesù (Najświętszego Imienia Jezus)

Kościół Il Gesù to świątynia o ogromnym znaczeniu historycznym, bo właśnie tutaj narodził się styl barokowy w architekturze sakralnej. Jest to główny kościół zakonu jezuitów i wzór, na którym oparto setki innych kościołów w Europie i poza nią.

Kościół Il Gesù znajduje się niedaleko Kapitolu i Placu Weneckiego, więc łatwo włączyć go do spaceru po centrum. Wstęp jest darmowy.

10.Bazylika Santa Maria spora Minerva

Bazylika Santa Maria sopra Minerva to jedyny gotycki kościół w Rzymie, co już samo w sobie czyni ją wyjątkową. W przeciwieństwie do barokowych świątyń, wnętrze jest bardziej surowe i wertykalne, z charakterystycznymi kolorowymi zdobieniami.

To tutaj znajduje się grób św. Katarzyny ze Sieny oraz słynna rzeźba Michała Anioła „Chrystus Zmartwychwstały”. Przed kościołem stoi natomiast kamienny słoń z obeliskiem. Co ciekawe, w bazylice tej znajdowała się wieki temu siedziba inkwizycji. 

Bazylika leży tuż obok Panteonu, dlatego wiele osób wpada tu przy okazji. Warto jednak potraktować ją jako pełnoprawny punkt zwiedzania, a nie tylko dodatek do sąsiedniej atrakcji.

11. Panteon (Bazylika Najświętszej Marii i Męczenników)

Panteon to jedno z najlepiej zachowanych antycznych budynków na świecie i jednocześnie kościół, o czym wiele osób zapomina. Od VII wieku funkcjonuje jako świątynia chrześcijańska pod wezwaniem Najświętszej Marii i Męczenników, co w dużej mierze uratowało go przed zniszczeniem.

Centralnym punktem jest ogromna kopuła z oculusem, czyli otworem w sklepieniu, przez który wpada naturalne światło, a czasem także deszcz. To rozwiązanie do dziś robi ogromne wrażenie i pokazuje, jak zaawansowana była rzymska inżynieria.

Panteon znajduje się w samym sercu Rzymu i od niedawna obowiązuje tu bilet wstępu, choć podczas mszy wejście jest bezpłatne. Jeśli chcesz zwiedzać Panteon musisz przygotować się na wydatek rzędu 5 euro. 

12. Santa Maria in Cosmedin (Usta Prawdy)

Santa Maria in Cosmedin to kościół, który większość osób kojarzy głównie z Ustami Prawdy. Kamienna maska stojąca w przedsionku przyciąga tłumy, ale sama świątynia często pozostaje w cieniu tej atrakcji.

To jeden z najciekawszych przykładów średniowiecznej architektury w Rzymie. Wnętrze jest surowe, z widocznymi elementami antycznych kolumn i prostą, romańską formą. Kościół znajduje się niedaleko Forum Boarium i Cyrku Maksymusa. Wejście jest darmowe. 

13. Bazylika Matki Bożej na Zatybrzu

Bazylika Matki Bożej na Zatybrzu to jeden z najstarszych kościołów maryjnych w Rzymie i jedno z najważniejszych miejsc tej części miasta. Zatybrze ma zupełnie inny charakter niż historyczne centrum, a ta bazylika doskonale wpisuje się w otaczające je kręte uliczki i urokliwe kamienice. Kościół znajduje się przy jednym z głównych placów Zatybrza w otoczeniu świetnie ocenianych restauracji. Wejście jest bezpłatne. 

14. Bazylika św. Kosmy i Damiana

Bazylika św. Kosmy i Damiana to kościół, który bardzo często umyka uwadze zwiedzających, mimo że leży tuż przy Forum Romanum. Została wzniesiona częściowo na fundamentach antycznych budowli, co doskonale widać zarówno na zewnątrz, jak i we wnętrzu.

Największym skarbem bazyliki jest monumentalna mozaika w apsydzie, przedstawiająca Chrystusa i świętych na tle nieba. To jedno z najlepiej zachowanych dzieł tego typu w Rzymie i świetny przykład sztuki wczesnochrześcijańskiej. Wejście jest darmowe. 

15. Bazylika św. Cecylii na Zatybrzu

Bazylika św. Cecylii to miejsce szczególnie ważne dla historii muzyki, bo św. Cecylia jest jej patronką. Kościół powstał w miejscu, gdzie według tradycji mieszkała i zginęła święta, a przez wieki był rozbudowywany i upiększany.

Wnętrze jest eleganckie i spokojne, a największe wrażenie robi rzeźba św. Cecylii autorstwa Stefano Maderno, przedstawiająca ją w pozycji, w jakiej miała zostać znaleziona po śmierci. Za drobną opłatą możesz też zobaczyć tamtejsze katakumby. Bazylika leży w spokojniejszej części Zatybrza. Wejście do kościoła jest bezpłatne. 

16. Bazylika św. Sabiny

Bazylika św. Sabiny to jeden z najlepiej zachowanych przykładów wczesnochrześcijańskiej architektury w Rzymie. Powstała w V wieku i do dziś zachowała prostotę, która mocno kontrastuje z późniejszym barokiem.

Jednym z najcenniejszych elementów bazyliki są drewniane drzwi z V wieku, na których zachowały się jedne z najstarszych przedstawień scen biblijnych. Bazylika znajduje się na Awentynie, jednej z najspokojniejszych rzymskich dzielnic. Warto połączyć wizytę z pobliskim Ogrodem Pomarańczowym i słynną dziurką od klucza Zakonu Maltańskiego.

17. Bazylika św. Marka Ewangelisty

Bazylika św. Marka w Rzymie to kościół, który często przegrywa z bardziej znanymi świątyniami w okolicy Placu Weneckiego, a zupełnie niesłusznie. Jej historia sięga IV wieku, a obecna forma to efekt średniowiecznych i barokowych przebudów.

Wnętrze zachwyca kasetonowym sufitem i mozaikami, które dobrze pokazują, jak wyglądała sakralna sztuka Rzymu przed barokową rewolucją.  Bazylika leży przy jednej z głównych arterii miasta. To dobry przystanek podczas spaceru między Kapitolem a Koloseum.

18. Bazylika Najświętszej Marii Panny Ołtarza Niebiańskiego

Bazylika Najświętszej Marii Panny Ołtarza Niebiańskiego, znana też jako Santa Maria in Aracoeli, stoi na Wzgórzu Kapitolińskim i od wieków była miejscem ważnym nie tylko religijnie, ale też społecznie. To tutaj odbywały się uroczystości państwowe i modlitwy dziękczynne po zwycięstwach.

Charakterystyczne są długie, strome schody prowadzące do wejścia oraz surowe wnętrze z licznymi kaplicami bocznymi. Bazylika sąsiaduje z Kapitolem i Muzeami Kapitolińskimi, dlatego łatwo połączyć wizytę z innymi atrakcjami tej części Rzymu.

19. Bazylika św. Andrzeja della Valle

Bazylika św. Andrzeja della Valle to jedna z najważniejszych barokowych świątyń w Rzymie. To właśnie tutaj znajduje się jedna z największych kopuł w mieście, ustępująca jedynie tej w Bazylice św. Piotra. Freski, marmury i monumentalne proporcje robią wrażenie nawet na osobach, które widziały już wiele rzymskich kościołów. Dla fanów kultury ciekawostką jest fakt, że bazylika pojawia się w operze „Tosca”.

Kościół leży niedaleko Piazza Navona i świetnie sprawdza się jako kolejny punkt na trasie zwiedzania centrum.

20. Bazylika Dwunastu Świętych Apostołów

Bazylika Dwunastu Świętych Apostołów powstała w VI wieku i od samego początku była miejscem o dużym znaczeniu pielgrzymkowym.  Wnętrze jest przestronne i jasne, a uwagę zwracają relikwie apostołów Filipa i Jakuba. Bazylika znajduje się niedaleko Placu Weneckiego i dobrze zamyka trasę zwiedzania kościołów w centrum miasta.

Chcesz odkryć więcej niezwykłych miejsc w Rzymie?

W e-booku „Rzym Wte i Wewte” znajdziesz:

• GRATIS interaktywną mapę Rzymu z ponad 150 atrakcjami

• gotowe plany zwiedzania na 1–3 dni, które możesz dopasować do swojego tempa

• listę darmowych atrakcji i ukrytych perełek, które często omijają turyści

• sprawdzone restauracje i najlepsze punkty widokowe

• polecane noclegi, solidne tło historyczne i masę ciekawostek, które naprawdę się przydają

To 115 stron konkretnej wiedzy, która naprawdę Ci się przyda! 

Pomogliśmy już setkom osób w zorganizowaniu ich wymarzonej podróży do Rzymu! Być może teraz pora na Ciebie? 

Sprawdź nasze produkty

Szybkie linki